Yazar taşrada okur merkezde – Latife Beyza Turgut

Taşrada dergi bürosu olmaz

Taşra şehirlerinde dergi çıkarmak, işin başlangıcında zorlukları peşinen kabullenmek anlamına geliyor. Tutkulu birkaç yüreğin bir araya gelmesiyle, güç olsa da yine de bazı zorluklar göğüsleniyor. Önce çıkarılacak dergiye bir isim bulma heyecanı başlıyor. Sonra derginin yazar kadrosunda bulunacak isimler belirleniyor. Tespit edilen isimlerden yazılar, şiirler isteniyor. Gönderilen yazı ve şiirler bir adreste birikiyor. Sıra yazıların okunmasına geliyor. İlk okuma, bir anlamda ön taramadır, tasniftir; yazının yayınlanıp yayınlanmamasına karar vermedir. İkinci okumada ise ilk okumadaki kanaat kesinleşir. Ardından yapılan okuyuşlarla dizgi öncesi kelime yanlışlarını, harf hatalarını en aza indirebilme çabası verilir. Böylece fazlalıklarından arınan yazı, yayımlanacak hâle gelir. Yayıncılıktaki yükün ağırlığı editörün üzerindedir. Editör dikkatiyle yazı kalitesi arttırılabildiği gibi kimi anlaşılmama sorunları da azami derecede çözüme kavuşur. Çayevlerinde, parkların tenha köşelerinde baskı öncesi son okumalar, tashihler yapılır. Matbaa aşamasına gelinceye kadar bu coşku devam eder. Baskı aşamasına gelindiğinde temiz bir baskının gerçekleşip gerçekleşmeyeceği kuşkusu belirir. Bunca emeğin; özensizliğin, dikkatsizliğin kurbanı olmasından korkulur. Nihayetinde korkulan olmaz, emeğin özgül dokusu sayfalarda vücut bularak gün yüzüne çıkar. Asıl mesele buradan sonra başlar.

BİREYSEL GAYRETLERLE KOTARILIYOR

Taşrada dergi büroları bulunmaz genellikle. Bu durum, olumsuzlukların önde gelenlerinden biridir. Ulusal veya yerel yayın periyodunda görülen taşra dergilerinin adresleri genellikle resmî mecburiyetleri yerine getirmek içindir. Olası durumların işleyişine geçit vermemek için derginin künye bilgilerinin yanı sıra adreslere de yer verilir. Çoğunlukla bu adreslerin dergi mutfağındakilerden birisinin yakınına ait olduğu görülür. Künyede verilen bu adreslere çoğu zaman dergi çevresinden kimseler uğramaz. Bir araya gelme, toparlanma imkânına sahip olamayan dergi mutfağındakilerin kendi bireysel tercihlerine göre çalışma biçimleri oluşur. Çalışma güçlüğü doğurmayan yerler çalışma mekânı hâline gelir. Bireysel gayretlerle kotarılan taşra dergilerini sahiplenmeme hâli hevesleri de köreltir. Yapılan dedikodular da işin cabası.

BELEDİYE BÜNYESİNDEYİZ

Dağıtım sorunu, en büyük açmazlardan biridir. Ekonomik koşulların ağırlığı derginin gerekli yerlere ulaştırılmasını engelleyebilir. Neyse ki Yitiksöz, Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi himayesinde çıkarıldığı için biz bu zorlukları pek yaşamıyoruz. Dağıtım sorunu kazasız atlatılabilirse vitrinlerde yer almak ayrı bir maceranın habercisi olur. Burada ikili ilişkiler devreye girer. Taşrada güçbela yayın hayatını sürdüren dergiler, zorlu çabaların neticesinde az sayıdaki ilgilisine ulaşır. Vitrinlerde yer bulmak, raflarda merkezin dışında çıkan bir dergiye yer açmak zorun zoru olarak taşradaki dergi heveslilerinin karşısına çıkar.

Büyük kentlerde dergi yayınlamak merkezin dışındaki şehirlere göre olabildiğince kolay olsa gerektir. Hiç değilse hazır imkânları organize ederek hedeflenen sonuca ulaşabilme durumu söz konusudur. Taşradaysa imkânlara sahip olsanız da örgütlenip büyük zahmetlere girmeden sonuç elde edilemez. Elbette merkez şehirlerde de dergi yayınlamanın, yayıncılık yapmanın zorluklarını görmezden gelmek haksızlık olur. Büyük kentlerde dergi çıkarmak ihtiyaç duyulanlara ulaşmadaki rahatlık bakımından taşraya göre kolaylık arz eder.

MARAŞIN ZENGİN YÜZÜ

Maraş’ta başlangıçtan bugüne bir veya birkaç derginin dışında sayfalarında kültüre, sanata edebiyata yer ayıran gazeteler hep olagelmiştir. Hamle, Açı, Gonca, Kelam, İkindi Yazıları, Dolunay, Yalnızardıç, İnsan Saati, Kuyudaki Koro, Güzlek, Alkış, Usare, Dört Mevsim Maraş, Ardıç, Dost, Bir Edebiyat Yaprağı, Dört Mevsim Düşünce, Hece Taşları, Yitiksöz, Berdücesi, Evelâhir, Sin Edebiyat, Düşeyaz gibi sanat, edebiyat ve şehir dergilerinin yanı sıra Edik, Kurtuluş, Sütçü İmam, Uzunoluk, Tarihi Uzunoluk gibi 12 Şubat temalı dergiler de yayın hayatına Maraş’tan dâhil olmuştur. Ayrıca Demokrasiye Hizmet, Halk Postası, Hizmet, Engizek, İnkılap, Memleket, Gençlik, Maraş Postası, Kahramankent, Işık, Maraş’ın Sesi, Aksu, Yorum, Manşet, Maraş’ta Bugün gibi gazetelerde yazma heveslileri ilk yazarlık temrinlerini yapar. Bahsedilen dergi ve gazetelerdeki sanat edebiyat sayfaları Maraş’ta birçok şair ve yazarın birbirlerine umut aşılamalarına imkân hazırlayarak dergicilik ve yazı hayatının canlı tutulmasına katkıda bulunmuşlardır. Bu dergiler ve gazetelerin kültür, sanat ve edebiyat sayfalarında okur sınavından geçen yazma heveslilerinin büyük kent dergilerine Maraş’tan hazırlandıkları görülür.

Yitiksöz’ün yazı kadrosunun bir kısmını Maraş’taki yazar ve şairler oluştururken bir kısmını da farklı şehirlerde yaşayan yazar ve şairler oluşturuyor. Dolayısıyla Yitiksöz’de yerelden ulusala uzanan birçok şair ve yazarın yazıları, şiirleri yayımlanıyor. Kısaca belirtmek gerekirse yerel ağ içinde yer alsa da yazılardaki düzey ile Yitiksöz, ulusal ağda yerini almıştır demek mümkündür.

Yitiksöz bağlamında söylemek gerekirse dergi İstanbul veya Ankara’da yayınlanıyor olsa da içeriğinin çok da değişeceğini sanmıyorum. Yazı çeşitliliğinin artarak içerik yönünden zenginleşebileceğini düşünüyorum. Mevcut şartlar içerisinde Yitiksöz, ulusal ağda bilinirliği gittikçe artan bir dergi hâline geldi. Bunda dergi yazarlarının katkısı olduğu gibi dergide yayınlanan şiirlerin, yazıların niteliği de önemli bir etkendir.

Kaynak: https://www.yenisafak.com/hayat/yazar-tasrada-okur-merkezde-4553005