MURAT ERDEM – ÖLÜMÜNÜN 50.YILINDA YAHYA KEMAL KİTABI*
2008 yılı Yahya Kemal çalışmaları açısından oldukça verimli bir yıl oldu. Gerek İstanbul ve Ankara gibi bilimsel, akademik ve sanatsal etkinliklerin merkezi konumundaki illerde, gerekse Kahramanmaraş, Van, Adıyaman gibi taşra illerinde, Yahya Kemal hakkında çalışmalar, sempozyumlar ve yayınlar yapıldı.
Yapılan yayınların en önemlilerinden biri editörlüğünü Duran Boz’un yaptığı Yahya Kemal Kitabı kuşkusuz. Bu çalışmanın gerek biçim, gerekse içeriği itibariyle, Türkiye’nin bütününe hitap eden bir çaba olarak görülmesi gerekir. Zira kitabın oluşum öyküsü de bu düşünceyi doğrulamaktadır: Kitaptaki yazıların çoğu, farklı illerde ve farklı akademik birimlerde görev yapan kişiler tarafından yazılmış. Duran Boz, Balıkesir’den Muğla’ya, İstanbul’dan Ankara’ya, İzmir’den Van’a, Afyon’dan Kahramanmaraş’a, konu ile ilgili yazarları editörlüğünü yaptığı Yahya Kemal Kitabı’nda buluşturmayı başarmış.
Kapsamlı bir çalışma niteliğindeki (422 sayfalık) Yahya Kemal Kitabı, Kahramanmaraş Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından yayımlanmış. Kitap yalnız ebadı ve sayfa sayısı ile değil, içerdiği yazılarla da Yahya Kemal’in dünyası ve şiiri konusunda şimdiden önemli bir başvuru metni olmaya aday. Sanırım bu konuda çalışanlar açısından görmezlikten gelinemeyecek bir kaynak. Kitap şu ana başlıklardan oluşuyor: “Yahya Kemal (Hayatı-Sanatı-Düşünceleri)”, “Yahya Kemal Şiiri Üzerine”, “Yahya Kemal’in Yazılarından Seçmeler”, “Yahya Kemal’in Şiirlerinden Seçmeler”, “Yahya Kemal’den Seçme Rübâîler”, “Yahya Kemal’e Şiirler”, “Yahya Kemal’in Bestelenmiş Şiirleri”, “Yahya Kemal Kronolojisi”, “Yahya Kemal Kaynakçası (Tez Çalışmaları, Dergi Özel Sayıları)”, “Yahya Kemal Beyatlı’nın Şeceresi.”
Bu ana başlıklar altında yer alan yazar ve yazı başlıkları şu şekilde: Sebahattin Akgül: Vatanın Kalbinde Yürüyen Şair, Nurullah Çetin: Türk Milletinin Milli Vicdanı: Yahya Kemal, Duran Boz: İstanbul’un Sekizinci Şahikası Yahya Kemal, Mehmet Narlı: Kolektif Ruhun Deruni Ahengi -Yahya Kemal’in Şiir Anlayışının Estetik ve Kültürel Tabanı-, Fikret Uslucan: Yahya Kemal’in Kuruluşunda Rol Oynadığı Mektep Hüviyetinde Bir Dergi: Dergah Mecmuası, Bahtiyar Aslan: Süleymaniye’de Bayram Sabahı’nda Kültürel Hafıza, Alaattin Karaca: Yahya Kemal Hangi Şehrin Şairiydi?, Mustafa Köneçoğlu: Dönüş, Yabancılaşma ve İmtidad, Zeynep Kevser Şerefoğlu: Tanpınar Romanının Kurucu Öğesi: ‘Özne Kahraman’ Yahya Kemal, Mustafa Özbalcı: Yahya Kemal ve Musıki, Erdoğan Aydoğan: Aziz İstanbul, Gürhan Tümer: Yahya Kemal – Mimarlık İlişkileri Üzerine Notlar; Ramazan Avcı: Eve Dönen Aydın, Ahmet Türk: Eğil Dağlar, İbrahim Erşahin: Yahya Kemal’in Poetikası, Mehmet Fetih Yanardağ: Yahya Kemal’de Klasik Şiirimizin Yansımaları, A. Cüneyt Issı: Modern Bir Bilincin Şairi Olarak Yahya Kemal’in Şiirleri, Himmet Uç: Yahya Kemal’in Şiiri ve İmajlar Dünyası, Vefa Taşdelen: Yahya Kemal’in Şiirlerinde Mekanın Varoluşsallığı, Ahmet Doğan İlbey: Yahya Kemal’in Şiirlerinde Tarih ve Millet, Ertan Örgen: İkinci Yeni Şairlerinin Gözüyle Yahya Kemal Beyatlı’nın Şiiri, Vefa Taşdelen: Yahya Kemal’in Şiirlerinde İhtiyarlık, Salim Çonoğlu: Yahya Kemal’in Şiirlerinde Ölüm, Bünyamin K. Yahya Kemal Üzerine Notlar.
Gayretin tohumları her yerde çiçeğini veriyor; bunun için Van ya da Maraş, fark etmiyor. Gayretinin tohumlarını Yahya Kemal Kitabı’nda çiçeklendiren Duran Bozu, ayrıca bu güzel çalışmaya sahip çıkan Kahraman Maraş Milli Eğitim Müdürü Sebahattin Akgül’ü de kutlamak gerekir. Yazıyı, Duran Boz’un, kitabın 17-54. sayfaları arasında yer alan “İstanbul’un Sekizinci Harikası Yahya Kemal” adlı yazısından alıntıladığım şu cümlelerle bitirmek istiyorum: “Yahya Kemal şiiri, gündelik hayatın içerisinden üretilmekle birlikte tarihsel olana dikkatle yönelir. Onun şiirine Türk uzviyetinin oluşturduğu mimari, musiki, yazı gibi insani etkinliklerin billurdan tabloları düşer. Yahya Kemal, dikkatleri çanlı vakitlere çevirmesiyle Tevfik Fikret ve Mehmet Akif’ten ayrılır. Tevfik Fikret’te tarihin inkârına yönelik algı, Yahya Kemal şiirinde tarihe yolculuğa dönüşür. Mehmet Akif’te gündelik olanın eleştirisine yönelen şair tavrı ise, Yahya Kemal’de tarihsel hafızanın keşfedilerek ortaya çıkarılması gerçeğine bağlanır. Üç kalemşorun İstanbul yaklaşımı birbirinden ayrılır bu noktada.”
* 2 Mart 2009, Yeniturkedebiyatı.com